Μετακόμιση

Όταν πριν ένα χρόνο νοίκιαζα το σπίτι ήξερα οτι ήταν προσωρινή λύση. Ήταν ένα παλιό και μικρό διαμέρισμα, από αυτά που συνήθως νοικιάζουν ξένοι για ένα εξάμηνο ή για ένα χρόνο σε τσιμπημένες τιμές. Στις αρχές αυτού του μήνα μετακομίσαμε, περίπου ένα χιλιομέτρο μακριά από εκεί που μέναμε, σε ένα πολύ μεγαλύτερο σπίτι με 20 λίρες μικρότερο ενοίκιο. 'Οταν πρωοέψαχνα σπίτι, είχα δει οτι σ' αυτήν την περιοχή υπάρχουν φθηνά σπίτια, αλλα επειδή δεν ήξερα καθόλου τη γειτονιά, και δεν είχα και χρόνο να το ψάξω, δίστασα. Ένας άλλος λόγος που τώρα δίνουμε τόσο λίγα λεφτά είναι οτι νοικιάσαμε κατευθείαν από την ιδιοκτήτρια, χωρίς μεσίτη.

Οι μετακομίσεις είναι κουραστικό πράγμα, αλλά μετά από τόσες φορές που έχω αλλάξει σπίτι τα τελευταία χρόνια, έχω πάνω κάτω μάθει πως να τις κάνω χωρίς πολύ άγχος και χωρίς να ξοδεύω πολύ ενέργεια. Ένα άλλο πρόβλημα με αυτές τις μετακομίσεις είναι οτι στην αρχή το καινούριο σπίτι, οι τοίχοι, τα έπιπλα, αλλά και η γειτονιά και η στάση του λεωφορείου, δεν σου φαίνονται τόσο οικεία όσο πριν. Αλλά ξέρω οτι είναι απλώς θέμα χρόνου να τα συνηθίσεις.

Την προηγούμενη εβδομάδα έκανα και λίγο κηπουρική στην αυλή. Μικροαστική δουλιά αλλά κάποιος έπρεπε να την κάνει. Η αλήθεια είναι οτι εκεί που έκοβα το γρασίδι με την μηχανή, για μια στιγμή σκέφτηκα πως έχω γίνει τελείως μικροαστός. Όχι επειδή έκοβα τα χόρτα, η δουλιά ντροπή δεν είναι, αλλά γιατί το γρασίδι του γείτονα μου φαινόταν πολύ πιο πράσινο από το δικό μας. Μετά όμως πρόσεξα οτι έχει κλαδέψει τους θάμνους του φράχτη και έχει περισσότερο ήλιο στην αυλή, οπότε μπορεί το γρασίδι του να είναι αντικειμενικά πιο πράσινο.

Coetzee

Τον Coetzee τον πρωτοάκουσα το 2003 όταν πήρε το Νόμπελ λογοτεχνίας. Από αυτά που είχα διαβάσει τότε στις εφημερίδες, κατάλαβα οτι πρόκειται για πραγματικό διανοούμενο, αλλά παρόλα αυτά δεν αγόρασα κανένα βιβλίο του. Μόλις φέτος διάβασα το Youth και το The life and times of Michael K.

Κάτι παρόμοιο μου είχε συμβεί πιο παλιά με το Και με το φως του λύκου επανέρχονται της Ζυράννας Ζατέλη. Από αυτά που είχα ακούσει για το βιβλίο και την συγγραφέα πίστευα οτι θα άξιζε να το διαβάσω, αλλά λίγο η καχυποψία μου με την ποιητική ακροβασία του τίτλου, λίγο οτι τότε ήμουν και ψιλοαντιδραστικός, τελικά δεν το διάβασα ποτέ.

Και το Youth και το The life and times of Michael K. μου άρεσαν, και μπορεί αργότερα να διαβάσω και άλλα βιβλία του Coetzee, αλλά δεν ήταν τα αριστουργήματα που έλπιζα. Ειδικά το τέλος και των δυο βιβλίων ήταν προβληματικό. Στο Youth το τέλος ήταν τόσο αναξιομνημόνευτο, που λίγες μέρες αργότερα αναρωτιόμουν αν πραγματικά το είχα τελειώσει ή είχαν μείνει ακόμη κάποιες σελίδες να διαβάσω. Δεν λέω ότι στο τέλος κάθε βιβλίου πρέπει να συμβαίνει κάτι συγκλονιστικό, το Ulessys τελειώνει με τον μπερδεμένο εσωτερικό μονόλογο της Molly, και είναι αριστούργημα. Στο The life and times of Michael K. το τέλος μου φάνηκε ακόμα χειρότερο, σχεδόν κακοτεχνία. Σαν να ήθελε ο συγγραφέας να πει κάτι με μια αλληγορία, αλλά καλλιτεχνικά δεν του βγήκε.

Αναρωτιέμαι αν τελικά θα διαβάσω κάποιο βιβλίο της Doris Lessing που κέρδισε το φετινό Νόμπελ. Επειδή έτσι κι αλλιώς δεν με βλέπω να διαβάζω και πολύ σύγχρονη λογοτεχνία, ίσως το καλύτερο που μπορώ να κάνω είναι να διαβάζω βραβευμένους συγγραφείς. Από την άλλη, το να τρέχεις κάθε χρόνο να αγοράζεις τα βιβλία του τελευταίου που πήρε ένα βραβείο καταντάει μπανάλ.

Ερωτηματολόγια

Για κάθε δέσμη μαθημάτων, οι φοιτητές συμπληρώνουν ένα ερωτηματολόγιο στο τέλος των παραδόσεων του εξαμήνου και ένα μετά τις εξετάσεις. Λένε τη γνώμη τους για τα μαθήματα και τους διδάσκοντες και κάνουν προτάσεις για βελτιώσεις. Αυτά τα ερωτηματολόγια σου δίνουν μια πολύ καλή ιδέα για την πραγματικότητα μέσα στην τάξη. Το πιο χαρακτηριστικό, που σε κάνει να καταλάβεις πόσο δύσκολη είναι η δουλιά, είναι οι εντελώς διαφορετικές απόψεις που μπορεί να έχει ο ένας φοιτητής από τον άλλο. Ένας θα παραπονεθεί οτι στις παραδόσεις δεν καταλαβαίνει τίποτα και κάποιος άλλος θα πει οτι είναι ντροπή να διδάσκεται τόσο εύκολη ύλη.

Τα ερωτηματολόγια δεν είναι αξιολογηση, γιατί αλλιώς οι φοιτητές θα μας έκαναν οτι ήθελαν. Αλλά η επεξεργασία τους είναι σοβαρή διαδικασία. Ο κάθε διδάσκοσκοντας συμπληρώνει μια τρισέλιδη αναφορά και την στέλνει σ' αυτόν που συντονίζει τη δέσμη. Αυτός γράφει μια αναφορά και την στέλνει σ' αυτόν που συντονίζει τα μαθήματα του έτους, ο οποίος γράφει μια άλλη αναφορά που συζητιέται σε μια συνεδρίαση του τμήματος ειδικά για θέματα διδασκαλίας.

Επειδή τα ερωτηματολόγια είναι ηλεκτρονικά και όλοι μπορούν να τα διαβάσουν, και επειδή πολλοί έτσι κι αλλιώς θα τα διαβάσουν για να γράψουν τις αναφορές, τα αρνητικά σχόλια δημιουργούν άσχημα συναισθήματα. Και οι φοιτητές δεν έχουν αναστολές στο τι γράφουν. Για παράδειγμα, στην ερώτηση τι προτείνουν να αλλάξει σε ένα μάθημα κάποιοι γράφουν ο διδάσκοντας.

Ένας συνάδελφος είχε ένα σχόλιο για τις μπλούζες που φοράει, και το πήρε και στα σοβαρά και στεναχωρέθηκε. Άλλοι στο τμήμα λένε οτι οι φοιτητές πρέπει να γράφουν μόνο για πράγματα σχετικά με τη διδασκαλία, άλλοι πάλι λένε οτι τέτοια ανώνυμα σχόλια είναι πολύ χρήσιμα αν θες να μάθεις που βρίσκεσαι, γιατί ποιος θα σου πει κατά πρόσωπο οτι οι μπλούζες σου είναι σαν πυτζάμες.

Πριν λίγες εβδομάδες, όταν διάβασα τα σχόλια για να γράψω τις αναφορές μου, χάρηκα που γενικά ήταν θετικά. Το σχόλιο που μου έδωσε την μεγαλύτερη χαρά, αν και στην αρχή δεν το πολυπρόσεξα, ήταν ένα που έλεγε οτι ο τρόπος διδασκαλίας μου ήταν relaxed, informal but informative. Αυτό το relaxed ειδικά, το πήρα σαν ένδειξη οτι με βρίσκουν cool σαν άτομο. Για μια στιγμή σκέφτηκα και μήπως κάποιος έκανε πλάκα (που το είδε το relaxed), αλλά δεν νομίζω.

Αρχίζουν τα μαθήματα

Σε λίγες μέρες αρχίζουμε τα μαθήματα. Για μένα, όπως νομίζω και για τους περισσότερους συνάδελφους, το πρώτο μάθημα της χρονιάς, ιδιαίτερα στους πρωτοετείς που τους βλέπουμε για πρώτη φορά, είναι κάτι ξεχωριστό. Μπαίνεις στην τάξη και έχεις την αίσθηση οτι εκείνη τη στιγμή κάτι σημαντικό συμβαίνει. Αν και πιστεύω οτι αυτό το συναίσθημα θα μείνει για πολλά χρόνια, η ιδιαιτερότητα της στιγμής βρίσκεται πιο πολύ στο μυαλό μας χωρίς στην πραγματικότητα να συμβαίνει και τίποτα σπουδαίο.

Ειδικά σε μεγάλες τάξεις των 70-80 ατόμων, στο τέλος της χρονιάς δεν ξέρεις ούτε τα ονόματα των περισσότερων. Ούτε και θυμάμαι από τα φοιτητικά μου χρόνια κάποιο μάθημα που να με άγγιξε ιδιαίτερα. Από την άλλη, πάντα μπορείς να ελπίζεις οτι μια καλή σειρά μαθημάτων μπορεί να κάνει κάποια διαφορά σε δυο τρεις φοιτητές και αυτό πρέπει να είναι αρκετό. Κάτι σαν αυτό που είχε πει ο Γκάλης, και ένα μόνο παιδί να σώσω από τα ναρκωτικά με την καριέρα μου, έχω πετύχει.

Πιο άμεση επαφή με τους φοιτητές υπάρχει όταν επιβλέπεις κάποια εργασία τους. Εκεί υπάρχει μια δύσκολη ισορροπία που πρέπει να κρατηθεί. Από τη μια, θέλεις να τους μεταδώσεις κριτική σκέψη, ίσως και κάποιο σκεπτικισμό όταν για παράδειγμα διαβάζουν εργασίες άλλων ή ψάχνουν πληροφορίες στο Ιντερνέτ. Για πρακτικούς λόγους θέλεις να τους μάθεις και κάποια κόλπα που θα κάνουν τους βαθμολογητές ή τους κριτές να δουν την εργασία τους με καλύτερο μάτι. Από την άλλη, αν το παρακάνεις σε αυτήν την κατεύθυνση, θα τους μεταδώσεις κυνισμό και αυτό είναι η μεγαλύτερη ζημιά που μπορείς να κάνεις.

Αυτές τις μέρες κατάλαβα οτι υπάρχουν και κάποιες φορές που είσαι τυχερός και έχεις φοιτητές που όχι μόνο δεν χρειάζεται να τους μεταδώσεις ενδιαφέρον, αλλά αυτοί σε κάνουν να ξαναβρείς τον ενθουσιασμό σου.

Κόντρα στον ήλιο

Την Παρασκευή μετά τη δουλιά πήγα ένα μικρό περίπατο με την φωτογραφική μηχανή. Για την ώρα έχω μια compact HP που αγόρασα από το MediaMarkt με 80 ευρώ όταν έχασα την προηγούμενη. Αργότερα σκέφτομαι να αγοράσω μια SLR.

Από ότι κατάλαβα, με τις ψηφιακές μηχανές είναι πολύ εύκολο να βγάλεις φωτογραφίες κόντρα στον ήλιο. Ακόμα κι αν κάτι πάει στραβά, μπορείς να διορθώσεις την φωτεινότητα και το κοντράστ αφού φορτώσεις τις φωτογραφίες στον υπολογιστή, ενώ με τα φιλμ ακόμα και οι σωστές φωτογραφίες καταστρέφονταν στην αυτόματη εμφάνιση. Το μόνο πρόβλημα που βλέπω από όλες αυτές τις ευκολίες είναι οτι σε κάνουν λίγο τεμπέλη. Δεν σκέφτεσαι και πολύ τον φωτισμό ή το καδράρισμα γιατί ξέρεις οτι μπορείς εύκολα να τα διορθώσεις αργότερα. Ούτε χρειάζεται και πολύ σκέψη τι θα φωτογραφήσεις γιατί μια φωτογραφία δεν κοστίζει τίποτα. Μέσα σε δυο ώρες έβγαλα 70 φωτογραφίες ενώ με φιλμ δεν θα έβγαζα ούτε δέκα.

Ρούχα δεύτερο χέρι

Το Σάβαττο αγόρασα από το Age Concern ένα μάλλινο πουλόβερ με 3,50 λίρες, από δεύτερο χέρι αλλά σε πολύ καλή κατάσταση. Πολλές φιλανθρωπικές οργανώσεις όπως το Age Concern, το Heart Foundation, η Oxfam έχουν στα μαγαζιά τους μεταχειρισμένα ρούχα. Τα πουλάνε πολύ φτηνά γιατί δεν τα αγοράζουν αλλά τους τα χαρίζουν για ενίσχυση. Τον χειμώνα αγόρασα ένα μπουφάν Trespass με 10 λίρες.

Εκτός από τις τιμές, ένας άλλος λόγος που μου αρέσει να ψωνίζω από τέτοια μαγαζιά είναι οτι σου δίνουν περισσότερες επιλογές από τα μεγάλα εμπορικά. Ένα πολυκατάστημα μπορεί να έχει πιο πολύ χώρο, αλλά πουλάει μόνο δυο τρεις γραμμές ρούχων κάθε σεζόν, ενώ στα μεταχειρισμένα το κάθε ρούχο είναι διαφορετικό. Μετά βοηθάς ένα καλό σκοπό, ίσως και περισσότερο από αυτόν που χάρισε το ρούχο στο κατάστημα. Το κυριότερο όμως για μένα είναι οτι έτσι περιορίζεις την κατανάλωση, ακόμα περισσότερο και από όταν κάνεις ανακύκλωση.

Θυμάμαι πως όταν πρωτοάρχισα να φοράω συνειδητά ρούχα από δεύτερο χέρι ένιωθα ένα ευχάριστο συναίσθημα, όπως όταν κάνεις μια καλή πράξη. Αλλά αυτό σιγά σιγά πέρασε και τώρα ούτε που θυμάμαι αν κάτι το αγόρασα καινούριο ή μεταχειρισμένο. Αν και έτσι κι αλλιώς τον τελευταίο καιρό μόνο εσώρουχα αγοράζω καινούρια, κι αυτό όχι επειδή έχω κάποια προκατάληψη, αλλά γιατί δεν πουλάνε μεταχειρισμένα.

Γιορτή μπύρας

Αυτήν την Παρασκευή μετά τη δουλιά πήγαμε 5-6 συνάδελφοι στη γιορτή μπύρας της CAMRA, Campaign for real ale. Ο καθένας είχε από έναν κατάλογο και σημειώναμε τι έχουμε δοκιμάσει. Ο Μπάρνι και εγώ γράφαμε δίπλα στην επίσημη περιγραφή της μπύρας τα δικά μας σχόλια.

Όπως και οι περισσότεροι εκεί, αγοράζαμε μισά pints αντί για ολόκληρα. Σε τέτοια μέρη περισσότερο πας για να δοκιμάσεις διαφορετικές γεύσεις παρά να πιεις ποσότητα. Μια δυνατή γεύση ήταν η Moorhouses Black Cat. Οι σημειώσεις μου συμφωνούν με την επίσημη περιγραφή "A dark refreshing brew with a distinctive chocolate malt flavour and a smooth hoppy finish". Μια άλλη μπύρα που ξεχώρισα ήταν η St Austell Tinners από την Κορνουάλη. Εκλεπτυσμένη γεύση, κατέβαινε ευχάριστα και θα ήταν ιδανική για να αρχίσεις ή για παρέες που πίνουν αρκετά ποτήρια.

Ένα περίεργο που έχω παρατηρήσει σε τέτοιες περιπτώσεις είναι οτι αν προς το τέλος της βραδιάς πεις στους άλλους "Το ξέρω οτι είναι ανεύθυνο αλλά είστε για μια ακόμα μπύρα" αντί για απλά ένα "είστε για μια ακόμα μπύρα", οι πιθανότητες να δεχτούν αυξάνονται. Για κάποιο λόγο ο άλλος μάλλον σκέφτεται "Ναι δεν είμαστε ανόητοι, το ξέρουμε οτι είναι ανεύθυνο, ας πιούμε λοιπόν ακόμα μία".